Dù đã “năn nỉ” hết lời nhưng Uyên Phương (cựu học sinh trường Nguyễn Khuyến, Q.10) vẫn không được mẹ cho đi chơi Vũng Tàu cùng bạn bè.“Bây giờ, ra đường, bao nhiêu chuyện phải lo, mẹ có mình con nên không thể để con đi một mình được”, mẹ Phương giải thích. Nhưng Phương thì không nghĩ vậy. “Mẹ lúc nào cũng tưởng con còn nít không bằng. Con 18 tuổi rồi chứ bộ!”.

Hai mẹ con, ai cũng nghĩ mình đúng và kiên quyết không chịu “xuống nước”...

Cuối cùng, cuộc đôi co giữa mẹ và Phương được kết thúc bằng... một cuộc “chiến tranh” khác - “chiến tranh lạnh”. Đây là “tình cảnh” không hiếm gặp trong đời sống của teen. Chúng ta trò chuyện nhưng không thể “nghe” được nhau. Hay nói cách khác, chúng ta mới “nghe” bằng tai chứ không phải “nghe” bằng tấm lòng và vì thế, không thể thấu hiểu để có thể chia sẻ cùng nhau. Theo ThS Phạm Thị Thúy (Giảng viên Học viện Chính trị Quốc Gia Hồ Chí Minh) chỉ khi nào teen “nghe” bằng sự thấu hiểu mới thật sự là “nghe” - một kĩ năng được ví như là “kim cương” trong giao tiếp. Và để sở hữu loại “kim cương” này không phải là điều gì quá khó khăn. Teen tụi mình có thể áp dụng những “chiêu thức” sau:

HỌC LẮNG NGHE Ở ĐÂU? Bạn có thể đăng kí học kĩ năng lắng nghe (thường nằm trong kĩ năng giao tiếp) tại Nhà Văn hóa Thanh niên (4 Phạm Ngọc Thạch, Q.1), Nhà Văn Hóa Sinh viên (643 Điện Biên Phủ, Q.3) và các công ti về kĩ năng sống như Phù Sa Đỏ, công ti tham vấn tâm lí và huấn luyện kĩ năng sống...

1. Luôn đặt mình vào hoàn cảnh người khác khi giao tiếp: Thử xem nào, nếu là cha mẹ, bạn sẽ nghĩ gì khi con cái không nghe lời, ham chơi, không chịu học hành? Hoặc bạn sẽ nghĩ sao khi học trò của mình không chịu học bài, ngồi trong lớp mà tâm hồn cứ gửi ở “đẩu đâu”? Khi “hóa thân” thành người khác, teen dễ lắng nghe và chia sẻ với người mình đang trò chuyện hơn.

2. Phải tự tin: Thiếu tự tin chính là “chướng ngại vật” bạn cần phải vượt qua khi giao tiếp. Điều đó sẽ hạn chế khả năng “nghe” của bạn. Nhiều bạn than phiền: sao mình không thể nghe tốt khi học ngoại ngữ? Đó là vì bạn quá luôn đề cao kĩ năng này, vì thế tập trung nghe từng từ, từng chữ. Và khi không thể nghe được như vậy, bạn tỏ ra lúng túng, nhất là khi giao tiếp trực tiếp với người bản ngữ. Từ đó, bạn dễ nảy sinh tâm lí chán nản, thậm chí còn tìm cách để “né” những giờ học nghe.

3. Không “suy bụng ta ra bụng người”: Teen tụi mình thường hay có thói quen, lỡ ghét ai đó thì dù người ấy có nói đúng thế nào cũng chẳng chịu nghe. Những cuộc xung đột cũng thường bắt đầu từ đây mà ra. Đừng bao giờ lắng nghe người khác bằng suy nghĩ, thành kiến cá nhân mà dân gian thường gọi là “suy bụng ta ra bụng người”. Như thế, bạn sẽ không khách quan, dễ phán xét, áp đặt suy nghĩ chủ quan của mình lên ý kiến người khác.

4. Cử chỉ, hành động phù hợp: Phải giao tiếp bằng mắt. Cần một ánh nhìn cởi mở, muốn học hỏi chứ không phải là dò xét. Dáng người ngay thẳng, tập trung vào cuộc trò chuyện. Cơ mặt cởi mở, lâu lâu có thể dùng những ngữ điệu như ừ, à, để chia sẻ với điều người khác đang nói. Là người có nhiều năm đứng trên bục giảng, ThS Phạm Thị Thúy cho rằng, vào lớp học mà có những học trò như vậy, cô như có được cảm hứng tốt nhất để truyền giảng cho học trò.

5. Hỏi lại cũng là một cách lắng nghe chủ động: Đó là dấu hiệu chứng tỏ bạn thực sự tôn trọng và lắng nghe người đang trò chuyện cùng mình. Thực tế những giờ học kiểu “đối thoại” giữa thầy và trò bao giờ cũng giúp tụi mình dễ hiểu bài hơn. Tương tự, trong các buổi thảo luận nhóm, những phát biểu, đóng góp sôi nổi của các bạn chắc chắn sẽ gợi cảm hứng cho từng thành viên, từ đó, bạn cũng sẽ học được nhiều điều thú vị.

THANH TRUYỀN thực hiện
(Bài viết có sự tư vấn của ThS Phạm Thị Thúy)