Thế nhưng vẫn có nhiều bạn thuộc một số “hội kín” chỉ thích đóng cửa tận dụng mùa hè ngay trong phòng. Họ được mệnh danh là những kẻ-tự-kỉ-có-công-với-cộng-đồng.

Cái tên nói lên tất cả, công việc chủ yếu của những người này là “ru rú” trong phòng, tay phải cầm chuột, tay trái nhấn bàn phím. Công việc “hứa hẹn” sẽ không mang lại xu nào thế nhưng họ có thể bỏ cả buổi chỉ để click click… dịch dịch… khớp khớp…

Trước khi làm quen với hội này, mời bạn làm quen với một số thuật ngữ cơ bản sau đây:

- Sub (viết tắt của chữ Subtittle): phụ đề.

- Subber: người làm phụ đề.

- Subteam: nhóm làm phụ đề.

- Bản Cam: bản phim được quay lén bằng webcam trong rạp.

- Bản đẹp hay bản HD: là những bản phim có chất lượng hình ảnh và âm thanh tốt có nguồn gốc từ bản phim do nhà sản xuất phát hành.

- Diễn đàn HD: diễn đàn chia sẻ nhạc, phim, MV… chất lượng cao.

- Tracker: server ghi nhận hoạt động của các thành viên tham gia chia sẻ theo giao thức peer to peer - chia sẻ ngang hàng (hay còn gọi là torrent).

Đu “bom”, đua “bom”

Hè, thời điểm mà các nhà làm phim dội “bom tấn”, “bom tạ”… ồ ạt trên các rạp chiếu phim cũng là lúc các Subteam phim chạy “bắn khói” để cho ra lò kịp thời phụ đề Việt của những “quả bom” này. Cuộc cạnh tranh càng trở nên “khốc liệt” khi ngày càng có nhiều diễn đàn phim HD, các tracker xuất hiện. Đa số tại các diễn đàn và tracker này đều có một Subteam chuyên lo phần phụ đề (game, MV, phim…) cho diễn đàn, tracker đó.

Bom tấn Snow white and the huntsman đang chiếu rạp nhưng đã có sub Việt
trên trang Subscene

Chỉ riêng dòng sub này, anh Cường đã phải tìm hiểu rất nhiều tư liệu nói về
Ếch báo đốm để giải thích cho người xem hiểu thêm về loài động vật này

Khi sản phẩm của mình là sub Việt đầu tiên của những bộ phim hot được up lên các diễn đàn chia sẻ sub như subscene, phudeviet… sẽ thể hiện năng lực của subteam làm ra sub đó. Và để làm được điều này, các subteam phải thực hiện một cuộc chạy đua ngầm từ nhiều tháng trước. Các subber phải luôn luôn nắm bắt thông tin về những bộ phim sắp ra mắt. Họ tiếp tục “ngóng” bản Cam (bản phim quay lén bằng webcam tại rạp) tại các diễn đàn HD, các tracker lớn trên thế giới. Khi có bản Cam, họ tiến hành dịch sub ngay và… để dành. Cuối cùng, khi bản đẹp của bộ phim được tung ra trên mạng, họ nhanh chóng khớp phần sub đã dịch (bản Cam) với bản HD sau đó chia sẻ sub hoàn chỉnh lên các trang web chia sẻ sub.

Trên trang web chia sẻ phụ đề lớn nhất hiện nay là subscene, số lượng sub Việt đang đứng thứ 6 trong tất cả các ngôn ngữ trên thế giới.

Subber là những “super man”

Thanh Tùng (SV ĐH Mĩ thuật Công nghiệp, Hà Nội), hiện đang là thành viên nổi bật của subteam Viettorrent ở mảng Anime (phim hoạt hình) cho biết: “Làm sub cho anime ngoài việc dịch và khớp thời gian còn đòi hỏi người làm sub luôn luôn sáng tạo, tìm tòi những hiệu ứng mới để đưa vào sub”. Tùng bắt đầu công việc làm sub khi đang học lớp 10. Thoạt tiên chỉ muốn thử sức mình để tăng khả năng ngoại ngữ, thế nhưng chỉ một thời gian ngắn, anh chàng đâm ra “nghiền” làm sub. Trong khi bạn bè vui chơi ngoài công viên, anh chàng ngồi trong phòng dịch từng dòng phụ đề. Mỗi tập phim thường có từ 1.200-1.500 dòng phụ đề. Mỗi dòng phụ đề trung bình được dịch trong khoảng 1,5-2 phút. Đó là chưa kể sau khi dịch xong phải chỉnh sửa, biên tập lại cho ngắn gọn, thêm hiệu ứng…

Anh Quốc Cường, một subber nổi tiếng về thể loại phim tài liệu tâm sự: “Đây là một công việc rất khó khăn, đòi hỏi người tham gia phải thật sự đam mê và kiên trì. Các bạn phải xác định một điều là không có bất cứ lợi ích kinh tế nào khi tham gia”. Anh đã từng làm sub một số bộ phim không hề có phụ đề tiếng Anh, chỉ là nghe và dịch. Nếu thời gian thực hiện một đoạn phim có thời lượng 50 phút là 6-10 tiếng đồng hồ cho những bộ phim có sub tiếng Anh thì thời gian để thực hiện những bộ phim không có sub có thể lên đến 20- 40 tiếng.

Thích dễ dàng thì đừng “chui” vào

Để thực hiện một sub, các subber không chỉ bỏ thời gian, công sức ngồi trên máy vi tính thao tác các phần mềm mà còn đầu tư rất kĩ về mặt kiến thức. Ngọc Tuyền (SV năm 2 trường ĐH Ngoại ngữ) vẫn thường mang những thuật ngữ khó đến lớp để “cầu cứu” với bạn bè và thầy cô.

Hiện tại, nhiều cộng đồng subber đã xây dựng được những từ điển, diễn đàn tổng hợp những thuật ngữ chuyên ngành như: y học, biên dịch phim cổ trang, lịch sử, kiếm hiệp, tên các cơ quan, tổ chức chính trị, quân sự trong phim Mỹ… Các thành viên của những subteam này cũng tham gia nhiều diễn đàn lớn về ngôn ngữ trên mạng.

Nếu các dịch giả được trả tiền bản quyền khi sách của họ được bán ra thì những subber trên mạng chỉ nhận được những lời cám ơn, góp ý, thậm chí “ném đá” khi bản dịch không chuẩn. Nhiều subber còn ngậm ngùi khi thấy các phụ đề của họ bị các cửa hàng chép đĩa xóa tên của mình để chèn tên cửa hàng vào.

Thế nhưng, các subber vẫn không ngừng hoạt động. Họ còn gây dựng tên tuổi của mình trong cộng đồng mạng. Những cái tên như Ivy86, cuongctcclh… luôn kèm theo một sự tin cậy trong những sản phẩm của họ.

Hiện tại, trên nhiều diễn đàn lớn như HD Việt Nam, Viettorrent, HDvnbits, Phudeviet… đang phát động nhiều dự án làm Sub, bạn có thể tìm hiểu và đăng kí tham gia vào những dự án mà mình yêu thích.

Những kẻ-tự-kỉ-có-công-với-cộng-đồng tuy thầm lặng nhưng rất mê “danh tiếng”, vì thế cách trả công tốt nhất cho họ là hãy hào phóng nhấn cảm ơn hoặc thích mỗi khi sử dụng sản phẩm của họ. Đó cũng là một nét đẹp trong văn hóa chia sẻ của cộng đồng mạng hiện đại.

THANH HÀ